Tekno-politika

Wikipedia’yı Yasaklamak Kitap Yakmakla Eş Değerdir!

mm
yazan BM Dergi

Version:1.0 StartHTML:0000000105 EndHTML:0000026552 StartFragment:0000020884 EndFragment:0000026512

İktidarlar yüzyıllardır sansürü bir kalkan olarak kullanmayı denemişlerdir ancak hiçbir zaman tam istedikleri sonuçları alamamışlardır. Ayrıca sansür, bilginin paylaşılmasının engellenmesinin ve bilgiyi denetimden kaçırmanın yolu olarak görülmüştür. Bir toplumun gelişmişliği ve demokrasisin ölçütü bilgiye olan erişimin özgür ve evrensel hizmet kapsamında ulaşılabilir olmasından geçer. Kültürel ve teknolojik gelişim kamu yararına yönelik çoksesli ve bu çoksesliliği sağlayan toplumsal kesimlerin katılımının eksiksiz olduğu bir ortamda gerçekleşebilir.

İnternet, bilgiye ulaşım, bilgiyi işleme ve bilgiyi yayma açısından insanlık tarihinin en geniş platformu olagelmiş, on binlerce yıllık medeniyet birikiminin kütüphanesi durumundadır. Fakat ülkemizde günden güne iktidar eliyle artan yasakçı, sansürcü anlayış bizi gelişmiş toplumlardan ve insanlığın en önemli birikimi olan temel hak ve özgürlükler üzerine kurulu medeniyetlerden gittikçe uzaklaştırmaktadır. İnternetin sansürlenmesini, kimi bahanelerle web sitelerinin kapatılmasını, erişim engellerinin denetlenemez olması kabul edilir bir şey değildir. İletişim ve özelde İnternet en temel insan haklardan biridir. Ülkemizde ulusal ve bölgesel internet engellemeleri, web site engellemeleri artarak devam etmektedir.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) gibi kurumların hukukun da üstüne çıkarak interneti kontrol etme yetkisini ellerine almasını, erişim engellemesi yapmak için tüm Türkiye’nin internet trafiğinin denetlenmesini, gözetlenmesini ve hatta kayıt altına alınıp saklanmasını 100 yaşına doğru gitmekte olan Türkiye hak etmemektedir. Özellikle son yıllarda artan bir ivmeyle internet yasakları hayatımızı, üretimimizi ve diğer toplumlarla ilişkimizi kötü bir şekilde etkilemektedir. İnternet, bilgiye erişim ve haberleşme özgürlüğünün ihlâl edildiği bölgelerde en temel insani ihtiyaçlara ulaşım engellenmiş, temel hak ve özgürlükler kısıtlanmış ya da tamamen yok sayılmıştır.

Bunlardan biri de “Özgür Ansiklopedi: Wikipedia”dır. Dünyanın yüzlerce dilde konuşan en büyük çevrimiçi ansiklopedi olan Wikipedia’ya ülkemizde erişim 29 Nisan 2017 günü engellendi ve hala erişim sağlanamamaktadır. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), 27 Nisan’da Wikipedia’ya Türkiye’den erişimin engellenmesiyle ilgili yaptığı açıklamada Türkiye’nin “terör örgütlerini” desteklediğini belirten içeriklerin tüm girişimlere rağmen çıkarılamadığı için sitenin tamamına tedbir uygulandığını belirtti. BTK bu kararı alırken 5651 Sayılı Kanun’un 8/A(1) maddesi dayanak gösterdi. Hâlbuki 5651 sayılı kanunu savunanlar “ bundan sonra site tümüyle kapatılmayacak, sadece URL engeli yapılacak” diyordu, fakat böyle olmadığını, URL engellerinin yanında kanun çıktığından beri çok sayıda internet sitesinin gerçekçi olmayan bahanelerle tümden engellendiğini görmekteyiz. Torba yasayla düzenlenen bu kanuna yönelik eleştirilere BTK Eski Başkanı Tayfun Acarer, internette kişilik hakları ve özel hayatın gizliliğinin ihlalinin engelleneceğini belirterek, “Artık site kapatma yok, sadece içerik siteden çıkarılacak” demiş ve internetin otoriter bir zihniyetle sansürcü bir denetleme ve engelleme anlayışının olmayacağını vurgulamıştı.

İki madde için 40 milyondan fazla Wikipedia içeriğinin engellenmesinin mantığı nedir? Ansiklopedi yasaklamak, kitap yakmakla eş değerdir. Korsan Parti ve insan hakları kuruluşları olarak defalarca dile getirdik: “İnternet, bilgi ve kültür insanlık haklarıdır, hiçbir kurum ve kişinin mülkünde değildir ve tamamen özgür bırakılmalıdır”. Türkiye’de on binlerce web sitesi tümden engellenmiştir ve engellenmeye devam etmektedir. Bir o kadar içerik tek tek bağlantı olarak erişime kapatılmıştır. Dönem dönem politikacılara yönelik rüşvet, yolsuzluk, anayasaya aykırı karar ve hareket iddialarına yönelik haberler ve içerikler kaldırılmaktadır. Dosya paylaşım siteleri, e-posta servisleri, bulut hizmetleri, sosyal medya siteleri tümden engellenmekte, erişimlerine kısıtlama veya yavaşlatma yapılmakta ya da dönemsel kapatmalar yapılmaktadır. Dünyada milyarlarca kullanıcısı olan bu iletişim teknolojileri ve medya araçları kamusal alanda hizmet yapmaktadır; toplumun kendisidir, arenasıdır, kendini gerçekleştirdiği, ifade ettiği üretim alanlarıdır. Özellikle doğru ve güvenilir bilgiye erişmek için ansiklopediler, özellikle özgür katılımlı ansiklopediler medeniyetimizin can damarıdır. Bu tip yasaklamaların yapıldığı ülkelerin olduğu ligler diktatörlük, monarşi ve otokratik ülkelerle doludur.

Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze haklar ve özgürlüklerin artması, yasaların daha da demokratikleşmesi ve ifade özgürlüğünün önündeki alan daha da açılması gerekirken bizi Osmanlı Devleti’nin Meşrutiyet döneminden daha da geriye götüren uygulamalar ve anlayışlar bu topluma geri dönüşü olmayan zararlar verecektir.

Korsan Parti Hareketi – korsanparti.com